DUYGU ERDOĞAN – Ancak yaklaşık 10 yıl önce Yargıtay’ın verdiği bir karar; yakın dönemde tekrar gündeme getirilerek; bu emsal karar ödemelere uygulanmaya başladı. Buna göre, özellikle uzun dönem kiracılar, örneğin 8-10 yıl sonra evden çıkarken, artık daha önce verdikleri depozito bedelini bugünkü kiralarıyla güncel oran üzerinden geri alabiliyor.

Oran belirlenecek

Bu karardaki kilit nokta ise; ev ilk kiralandığında verilen depozito bedeli oranının belirlenmesi. Örneğin o dönemde kiracı 1 ya da 2 kira bedeli ödemiş olabilir, veya kiracı o dönemki kirasının yüzde 75’i kadar depozito ödemesi yapmış olabilir. Önce bu oran belirlenip; ardından bu oranın güncel kiraya uyarlanması gerekecek. Yargıtay kararında da “sözleşmenin başlangıç tarihindeki kira bedelinin Türk Lirası karşılığı esas alınarak, depozito bedelinin kira parasına olan oranı belirlendikten sonra, bu oran kira sözleşmesinin sona erdiği tarihteki kira parasına tatbik edilerek elde edilecek güncel değer belirmesi gerekir” deniliyor. 

Yargıtay’ın depozitoyu güncel kira bedeline oranlayarak iade edilmesine ilişkin emsal kararına karşılık; depozito ödemesi dava konusu olmaya devam ediyor.

‘Kural var uygulayan yok’

Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, bunun bir emsal karar olduğunu, ancak genellikle bu açıdan uygulamada kiracı ile ev sahibi arasında yapılan kira sözleşmesinin baz alındığını ifade ediyor. Kiraz, “Uygulamada taraflar kira sözleşmesini baz alır. Sözleşmede ‘depozito ilk verildiği tarihte ne kadar ve kaç bedel ödendiyse ilk ödendiği tarihteki gibi geri alınır’ maddesi yazıldıysa; örneğin 5 yıl önce 5 bin lira kira için iki kira bedeli 10 bin lira ödendiyse aynen o şekilde iade edilir. Güncel bedel revizyonu yapılması zorunluluğu oluşmaz. Bu ifade yazılmamışsa, iki kira bedeli depozito verdiyseniz, kiracı evden çıktığı tarihteki iki kira bedeli olarak güncel şekilde iade alır” bilgisini verdi.

Kiraz, depozitonun ne şekilde iade edileceğinin önemli bir tartışma olmaya devam ettiğini; ancak mevcut Borçlar Kanuna daha önce eklenen bir uygulama maddesi ile aslında belli bir kurala bağlandığını ifade ediyor. Ali Güvenç Kiraz, “Borçlar Kanuna göre bu bedelin ortak bir ‘vadeli banka hesabına yatırılmalı’ kuralı var. Kiracı çıktığında bir zarar ziyan yoksa, bu tutar ortaya çıkan vadesiyle birlikte kiracının olur. Ancak bu kural nadir olarak uygulanıyor” dedi.

Aidat görüşmeleri sürüyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda, site aidatlarındaki yüksek artışlara karşı hazırlanan kanun teklifinin görüşmeleri de devam ediyor. Teklif kapsamında, site yönetimlerinin aidat belirleme ve artırma yetkisinin sınırlandırılması hedefleniyor. Ayrıca site yönetimlerinin profesyonel hale getirilmesi ve denetlenme süreçleri de karar kapsamında ele alınacak.